Νομοθεσία

Τα θέματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι αντικείμενο της Οδηγίας για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα  και για καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη (Οδηγία 2008/50/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) που τέθηκε σε ισχύ στις 11 Ιουνίου 2008.   Η Οδηγία αυτή ενοποίησε την Οδηγία 96/62/ΕΚ (παλαιότερη οδηγία-πλαίσιο για την ποιότητα αέρα), και τις θυγατρικές Οδηγίες 1999/30/ΕΚ, 2000/69/ΕΚ και 2002/3/ΕΚ (1η, 2η και 3η Θυγατρική Οδηγία αντίστοιχα).  Η Οδηγία 2008/50 περιλαμβάνει όλες τις πρόνοιες της 96/62/ΕΚ, ενώ καθορίζει με σαφήνεια και λεπτομερώς κανόνες για την ενημέρωση του κοινού. Έτσι, καθορίζεται ότι θα πρέπει να παρέχεται ενημέρωση προς το κοινό σε σχέση με τα επίπεδα ποιότητας αέρα, τουλάχιστον μία φορά την ημέρα, και όπου είναι δυνατό σε ωριαία βάση. Σημειώνεται πως αμφότερα τα σημεία αυτά περιλαμβάνονται στην διαδικτυακή πύλη ποιότητας αέρα του ΚΠΑ της Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα, η οδηγία αυτή έθεσε για πρώτη φορά όρια ποιότητας αέρα για τα λεγόμενα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ2.5), και καθόρισε τη δυνατότητα χρήσης μοντέλων ποιότητας αέρα ως συμπληρωματικών για την εκτίμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Σημειώνεται επίσης ότι η Οδηγία ορίζει διάφορα είδη ορίων (που είναι τιμές συγκεντρώσεων ανά ρύπο βάσει των οποίων πρέπει να εμημερώνεται το κοινό, να λαμβάνονται αποτρεπτικά ή περιοριστικά μέτρα κλπ). Στη βάση αυτών των ορίων, η Οδηγία αναφέρει επιπροσθέτως ότι θα πρέπει να γίνεται πρόβλεψη για το επόμενο απόγευμα/την ή τις επόμενες ημέρες σε σχέση με:

• τη γεωγραφική περιοχή αναμενόμενης υπέρβασης του ορίου ενημέρωσης ή του ορίου συναγερμού
• της αναμενόμενης μεταβολής των συγκεντρώσεων (βελτίωση, σταθεροποίηση ή επιδείνωση) καθώς και τους λόγους της μεταβολής αυτής.
  

Πίνακας 1: Οριακές τιμές για PM2.5, SO₂, NO₂, PM10, Pb, CO, Benzene, O₃, As, Cd, Ni και PAHs, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2008/50/EC και τις εν ιχύ Ευρωπαϊκές  θυγατρικές οδηγίες (δηλ. σύμφωνα με τους Κανονισμούς Κ.Δ.Π. 111/2007 και Κ.Δ.Π.327/2010 της Κυπριακής Δημοκρατίας).

The average exposure indicator (AEI) is determined as a 3-year running annual mean PM2.5 concentration averaged over the selected monitoring stations in agglomerations and larger urban areas, set in urban background locations to best assess the PM2.5 exposure to the general population.

• Limit value=οριακή τιμή: πρόκειται για το επιπεδο (τιμή) συγκέντρωσης ρύπων το οποίο καθορίζεται βάσει της τρέχουσας επιστημονικής γνώσης, με στόχο την αποφυγή, την πρόληψη ή τη μείωση των επιβλαβών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και/ή το περιβάλλον. Πρόκειται για όριο που πρέπει να επιτευχθεί εντός δεδομένης προθεσμίας, και χωρίς ακολούθως να υπάρχουν υπερβάσεις.
• Target value=τιμή στόχος: επίπεδο (τιμή) συγκέντρωσης ρύπων καθοριζόμενο με σκοπό να αποφεύγονται, να προλαμβάνονται ή να μειώνονται οι επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και/ή στο σύνολο του περιβάλλοντος, που επιτυγχάνεται κατά το δυνατόν εντός δεδομένης χρονικής περιόδου
• Όριο συναγερμού: το επίπεδο πέραν του οποίου υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία του πληθυσμού εν γένει ύστερα από σύντομη έκθεση και κατά τη διαπίστωση του οποίου τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν άμεσα μέτρα.Αυτό πρακτρικά σημαίναι ότι θα πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα από τον αρμόδιο Υπουργό και τις κρατικές υπηρεσίες της Δημοκρατίας της Κύπρου.
  
• Όριο ενημέρωσης: το επίπεδο πέραν του οποίου η βραχύχρονη έκθεση εγκυμονεί, για ιδιαίτερα ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού, κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, με αποτέλεσμα να καθίσταται απαραίτητη η άμεση και κατάλληλη πληροφόρηση.