Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Από το τέλος του 19ου αιώνα, και ειδικά κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις αναπτυγμένες χώρες χαρακτηριζόταν από ψηλές συγκεντρώσεις καπνού και διοξειδίου του θείου, που προερχόταν από την καύση των ορυκτών καυσίμων όπως το κάρβουνο.

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, οι σχετικές με την κυκλοφοριακή κίνηση εκπομπές εμφάνισαν αυξανόμενες απειλές στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, σε συνδυασμό με τις εκπομπές ρύπων που προέρχονται από το βιομηχανικό τομέα. Καθώς η πλειοψηφία του πλυθησμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμένει σε πόλεις και ο αριθμός των οχημάτων που κυκλοφορούν έχει αυξηθεί ραγδαία, τα οχήματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε προβλήματα διαχείρισης της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα.

Τα αυτοκίνητα εκπέμπουν διάφορους ρύπους στην ατμόσφαιρα, όπως μονοξείδιο του άνθρακα (CO), νιτρικά οξείδια (NO_X), οργανικές πτητικές ενώσεις (VOCs) και αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ). Ακόμα και μετά τις σημαντικές βελτιώσεις στα καύσιμα και στην τεχνολογία που χρησιμοποιείται για τις μηχανές των αυτοκινήτων, τα προβλήματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που σχετίζονται με την κυκλοφοριακή κίνηση παίρνουν ανησυχητικές διαστάσεις παγκοσμίως.

Επιπλέον με τη χημική αντίδραση των οξειδίων του αζώτου με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας (Ο₂) στην παρουσία των πτητικών οργανικών ενώσεων και την επίδραση του ηλιακού φωτός παράγεται το όζον(Ο₃) που χαρακτηρίζεται ως δευτερογενής ρύπος. Το όζον έχει συνήθως ψηλότερη τιμή μακριά από τα κέντρα των πόλεων.

Στην Κύπρο, οι συγκεντρώσεις των διαφόρων ρύπων στις πόλεις ξεπερνούν τα καθορισμένα από τη σχετική νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όρια (Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία μπορείτε να βρείτε εδώ). Οι κυριότεροι ρύποι για τους οποίους έχουν τεθεί οριακές τιμές είναι:

• Νιτρικά οξείδια (NO_X)
• Διοξείδιο του θείου (SO₂)
• Όζον (O₃)
• Μονοξείδιο του άνθρακα (CO)
• Σκόνη (που παρουσιάζεται στα αιωρούμενα σωματίδια, ΑΣ₁₀, ΑΣ_2.5)
• Βενζόλιο (C₆H₆)
• Μόλυβδος (Pb)
• Κάδμιο (Cd)
• Αρσενικό (As)
• Υδράργυρος (Hg)
• Νικέλιο (Ni)
• Πολυκυκλικοί Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες (PAH)
  

Οι πηγές αυτών των ρύπων είναι διαφορετικές. Οι ηλεκτροπαραγωγοί σταθμοί και άλλες βιομηχανίες είναι οι πρωτεύουσες πηγές παραγωγής νιτρικών οξειδίων και διοξειδίου του θείου, αν και η κυκλοφοριακή κίνηση συμβάλλει ουσιαστικά στην παραγωγή των νιτρικών οξειδίων και των αιωρούμενων σωματιδίων. Το βενζόλιο είναι ένας ρύπος που συνδέεται άμεσα με την κυκλοφοριακή κίνηση, όπως και το μονοξείδιο του άνθρακα. Επιπλέον, σημαντικό πρόβλημα στην Κύπρο παρουσιάζει το όζον στην κατώτερη ατμόσφαιρα, ειδικά στις περιοχές που έχουν ψηλό υψόμετρο, όπως το Τρόοδος. Οι πηγές παραγωγής του όζοντος είναι κυρίως η διασυνοριακή ρύπανση από γειτονικές χώρες. Περαιτέρω λεπτομέρειες για τις προαναφερθείσες ενώσεις μπορείτε να βρείτε στις επόμενες σελίδες.

Οι ψηλότερες συγκεντρώσεις συνήθως παρατηρούνται ως συνέπεια των εκπομπών στην κατώτερη ατμόσφαιρα και των μετεωρολογικών και τοπογραφικών παραμέτρων, οι οποίες συντείνουν στην συσσώρευση των ατμοσφαιρικών ρύπων λόγω του περιορισμού της διάχυσης και αραίωσης.